ابراهيم عاملي ( موثق )
85
تفسير عاملي ( فارسي )
يك دليل روشنى است كه در آن زمان بحر احمر چنين درياى بزرگى نبوده است . و از تصوّر اين جغرافيا معلوم مىشود كه موضع عبور بنى اسرائيل بواسطهى جزر و مدّ دريا شبها پاياب و روزها عميق و غير قابل عبور مىشده است . و اين نقشهى بطلميوس به زبان اصل يونانى كه نوشته شده با ترجمهى لاتينى آن موجود مىباشد كه در سال هزار و ششصد و هيجده ميلادى زمان لوئى سيزدهم بطبع و نشر رسيده است و تمام جزائرى كه آنوقت در بحر احمر بوده است در آن نقشه موجود است . و بموجب اقوال مورّخين بنى اسرائيل در دو هزار و پانصد « 1 » سال قبل از مسيح از شعبهى بحر احمر عبور كردهاند و بطلميوس كه اين جغرافيا را نوشته و او را ( كلاديس تالسى ) مىگويند در قرن دوم ميلاد بوده است ، پس تا دو هزار و هفتصد سال بعد از عبور بنى اسرائيل از شعبهى بحر احمر هنوز اين جزائر موجود بوده است . اين بود تحقيق تاريخى آقاى مير سيد احمد خان هندى . ولى در تورات و كتب تاريخ كه در دسترس ما هست بيشتر بتقليد از تورات و هم كتب تفسير باستناد روايات ، قضيّهى عبور يهود را با تفصيلهائى نوشتهاند و هم بگفتهى ابو الفتوح : عدّهى اين مهاجرين يهود ششصد و بيست هزار مرد از بيست ساله تا شصت ساله بوده غير از زن و مرد كمتر از بيست و بيشتر از شصت سال . * ( وَإِذْ واعَدْنا مُوسى ) * 51 - مجمع : مردم بصره و ابو جعفر ( وعدنا ) به غير الف خواندهاند و نيز در جملهى * ( ( اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ ) ) * رويس و برقى و حفص و ابن كثير ( اخذتم ) بدون تاى مشدّد نيز قرائت كردهاند * ( وَإِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ ) * 53 - معلوم است كه مقصود از كلمهى كتاب تورات است : نقل از تاريخ ملل مشرق تأليف آلبرماله ص 89 تورات كه امروز آن را عهد قديم مىنامند وسيلهى امتياز و بجاى ماندن نام ملَّت يهود است و ديرين كتاب
--> ( 1 ) اين عدد در آن كتاب بحروف نوشته شده است ولى قضاوت درستى آن با خوانندگان است .